Chày sương
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Công cụ bằng ngọc dùng để giã thuốc tiên: "Chày sương" là một vật dụng (chày) thường được làm bằng ngọc, dùng cùng với cối ngọc ("cối sương") để giã, nghiền các loại dược liệu quý hoặc thuốc tiên trong truyền thuyết, đặc biệt liên quan đến thế giới thần tiên hoặc đạo sĩ.
- Biểu tượng của sự tinh khiết và thần tiên: Vì làm bằng ngọc và liên quan đến việc chế biến "linh dược", "chày sương" thường mang ý nghĩa tượng trưng cho sự thanh cao, thuần khiết, thoát tục.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trong câu chuyện thần tiên, vị đạo sĩ dùng chày sương để giã thuốc trường sinh. (Trong câu chuyện thần tiên, vị đạo sĩ dùng chày sương để giã thuốc trường sinh.)
- Hình ảnh chày sương, cối ngọc thường gắn liền với cung Quảng Hàn nơi Hằng Nga ở. (Hình ảnh chày sương, cối ngọc thường gắn liền với cung Quảng Hàn nơi Hằng Nga ở.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Chày sương" trong văn chương: Từ này thường xuất hiện trong thơ ca cổ điển Việt Nam và Trung Hoa như một hình ảnh ước lệ, gợi lên khung cảnh cung trăng, thế giới thần tiên xa cách trần gian.
- Thơ Nguyễn Du có câu: "Sương che mặt đất, chày đâu nhịp nhàng?" gợi nhớ đến hình ảnh chày sương giã thuốc.
- Kết hợp "chày sương" với "cối sương": Hai vật này thường đi đôi với nhau để chỉ một bộ dụng cụ hoàn chỉnh.
- Cảnh tiên giới thường được miêu tả với hình ảnh chày sương, cối sương đặt bên hiên cung điện.
Biến thể và từ gần giĩống
- Cối sương (danh từ): Cối bằng ngọc, dùng cùng với "chày sương" để giã thuốc.
- Chày cối (danh từ): Từ chung chỉ bộ dụng cụ để giã, nghiền; không mang sắc thái thần tiên, quý phái như "chày sương".
Từ đồng nghĩa
- Chày ngọc: Chày làm bằng ngọc (nghĩa tương tự, nhưng ít tính biểu tượng văn chương hơn "chày sương").
- Dụng cụ giã thuốc tiên: Cụm từ miêu tả chức năng của "chày sương".
Thành ngữ liên quan
- "Chày sương nào khua động bóng xế": Một hình ảnh trong thơ cổ, thường dùng để diễn tả sự tĩnh lặng, cô quạnh nơi tiên giới hoặc sự trôi qua của thời gian trong không gian vắng lặng.
- Câu thơ "Chày sương nào khua động bóng xế" gợi lên một không gian tịch mịch, vắng vẻ.
- Là cái chày, cối ngọc để giã linh dược. Xem Lam Kiều